maliputo

Maliputo ay isa lamang sa mga local delicacies ng Batangas. Ang isadang ito ay tanging sa Batangas lamang makikita kung kaya’t ito ay dinarayo.

Ang Taal Lake ay isa sa pinakakilalang lawa sa Pilipinas na matatagpuan din sa Batangas. Ito ang ikatlo sa pinakamalaking lawa sa Pilipinas. Ang aktibong bulkan ng Taal ay makikita sa isang isla na nasa gitna ng lawa na tintatawag na Vulcano Island. Ang bulkan ang pinagmulan ng sulfur content ng lawa. May makikitang crater lake sa Volcano Island na nasa lawa.

Sinasabing ang Taal Lake ay dating bahagi ng Balayan Bay, ngunit pagkaraan ng maraming malalakas na pagputok ng bulkan noong 18th century, nagkaroon ng tulay na lupa na siyang naghiwalay sa pag-uugnay ng lawa. Dating tubig-alat ang Lawa ng Taal, subalit pagdaan ng maraming taon ang dating maalat na tubig ng lawa ay naging tubig-tabang.

Mula 1572, ang bulkang Taal ay pumutok na ng mahigit 34 na beses ayon sa kasaysayan, at ang pinakahuli ngang pagputok ay naganap noong  September 1965. Sa dami ng naulat na pagputok ng bulkan, maraming bayan sa paligid ng lawa ang lumubog . Sa ngayon, 3 bayan na lamang ang makikita sa Taal Lake.

Ang Taal Lake katulad rin ng dagat, maraming isda ang namamahay na dito lamang makikita. Ang pinakakilalang isda na dito lamang makikita ay ang “TAWILIS”.

Ang  “MALIPUTO” o Caranx ignobilis” (trevally) ay tanging sa Batangas din lamang makikita.  Sapagkat ang Taal Lake ay konektado sa Balayan Bay na tubig alat, sa pamamagitan ng Pansipit River Ang Talakitok ay nakakapasok sa Taal Lake na tinatawag naman na MALIPUTO. Sinasabing ang Talakitok at Maliputo ay iisa, lamang kapag ito ay nakapasok at lumaki sa Taal Lake nagkakaroon ng kaunting pagbabago sa itsura nito at napakalaki naman pagdating sa lasa nito, talagang napakasarap ng Maliputo kaysa sa Talakitok. Mayroong kapamilya ang Maliputo ito ay ang MUSLO na mas maliit at ang KARES naman na may may batik batik sa katawan. Ang Maliputo naman na may timabang na 10Kilos pataas ay tinatawag na SUMANGA.  Mag-ingat lamang sa mga bumibili ng Maliputo sapagkat marami ang namemeke nito. Sasabihin sa iyong Maliputo pero Talakitok pala, na kung hindi ka marunong tumingin ng pagkakaiba ng Maliputo at talakitok siguradong mapapabili ka. Siyempre mas mahal ang Maliputo sa Talakitok kaya tiba tiba sila. Kung gusto nyo talgang makatikim ng napakasarap at tunay na Maliputo, maraming mapgbibilhan nito sa bayan ng San Nicolas Batangas.

taalsnake

Ang Lake Taal Snake (Hydrophis semperi )ay makamandag sa lahat ng tubig-dagat na ahas. Ito ay nasasakop sa pamilya ng Elapidae, kung saan nasasaklaw ang kobra, kraits, coral snake, at dagat-ahas.

Dito din makikita ang Taal Lake Snake may scientific name na “Hydrophis semperi” na isa sa mga pinakamakamandag na tubig-ahas. At ayon sa pagaaral, ang kamandag ng dagat-ahas ay kilala sa pinakanakamamatay kumpara sa mga nasa lupa na ahas. Ito ay isa sa dalawang tinatawag na “true species” na tubig-ahas na makikita lamang sa tubig-tabang.

Dati’y makikita rin sa lawa ng taal ang mga dambuhalang  Bull shark o “Carcharhinus leucas”. Karaniwang matatagpuan ang

Bullshark

Sinasabing ang mga Bull Shark ay minsang naghari sa Lawa ng Taal. Ngunit dahil sa walang habas na pangingisda, ang mga Bull Sharks ay naglaho at hindi na makikita pa sa Lawa ng Taal

mga Bull Sharks sa mga baybaying hindi lalagpas sa 30 metro ang lalim. At ayon sa pagaaral ang mga Bull Sharks ay katangi-tanging. Ito’y dahil sa pamilya ng mga pating, ang Bull Shark laman ang may kakayahang manirahan sa mga tubig tabang. Noong 1930’s sinasabing ang mga Bull Shark ay naghari sa buong lawa ng taal. Subalit dahil sa walang habas na panghuhuli ng mga mangingisda, ang mga Bull Shark ay naglaho at napasama na lamang sa kasaysayan ng Taal.

Napakasarap isiping ang Batangas, o ang buong Pilipinas ay may mga mapangakit-turistang lugar gaya ng Taal. Subalit, sa kabilang banda nakalulungkot isiping hindi natin napangangalagaan ang mga ito.

Kagustuhan man natin o hindi, dapat malaman nating lahat na bawat isa sa atin ay may pananagutan. Pananagutan na kailangan nating gampanan. Hindi naman natin dapat iasa ang lahat sa Gobyerno o sa mga Ahensiyang involve sa environment protection. Dahil darating ang panahon ang mga ahensiyang ito ay mapapalitan, pero ang Taal Lake nasa Batangas padin. At sino paba ang makikinabang at dapat mangalaga ng mga ito? Siyempre mga hindi lamang mga Batangueño o mga anak ng Batangas. Lahat tayo involve dito lalo nat lumalaki ang suliranin ng climate change. At kapag ikaw, ako, tayong lahat ay hindi gumalaw ngayon. Wala ng Tawilis, wala ng Maliputong or worst wala ng Taal lake na makikita ang mga anak natin…

“Gawin mo kung ano ang kaya mong gawin ngayon. Lahat tayo ay kailangang kumilos at gawin ang nararapat. Isipin mo, iisang mundo lamang ang ating ginagalawan kaya’t nararapat lamang na ating pagkaingatan.”